۱۴۰۲ - ۱296
تاریخچه
فدراسیون وزنه برداری جمهوری اسلامی ایران
تمرین ورزش وزنهبرداری در ایران، نخستین بار در کلوپ ژیمناستیک و اسکریم (شمشیربازی) انجام شد. این کلوپ، پس از کلوپ ایران، دومین باشگاه ورزشی ایران بود که در سال 1296 با مدیریت میرمهدی خان ورزنده تاسیس شد. در این باشگاه علاوه بر ژیمناستیک و شمشیربازی، مشتزنی و وزنهبرداری هم تمرین میشد که البته تمرینات وزنهبرداری، نه براساس قواعد بین المللی، بلکه با یک میله چوبی و دو گوی سنگین فلزی با وزن ثابت در طرفین آن، انجام میشد.
چند سال بعد امان اله پادگورنی به عنوان نخستین تعلیم دهنده وزنهبرداری در ایران نام خود را سر زبانها انداخت. او که تحصیلاتش را در شوروی گذرانده بود در سال 1302 به زادگاهش تبریز بازگشت و در مدت 8 سال اقامت در آن شهر، ضمن تاسیس یک باشگاه ورزشی مدرن، با دیفرانسیل اتومبیل، هالترهایی با اوزان مختلف ساخت و با آنها به تعلیم وزنهبرداري در مدارس و ارتش پرداخت. پادگورنی به همراه حسین صدقیانی در فوتبال، عبداله نادری در مشتزنی و وزنهبرداری، حمید محمودپور در کشتی، فریدون شریفزاده در بسکتبال و والیبال، احمد ایزدپناه در دوومیدانی و عباداله بصیر آستارائی در شمشیربازی و اسکی از پیشگامان نهضت ورزشهای نوین در ایران لقب گرفتند.
اولین هالتر و وزنه خارجی در سال 1310، توسط عبداله نادری، به وزن 110 پوند از هند به ایران آمد. دو سال بعد از آن هم وزنههایی به ایران آمد که وزنه در آن میچرخید و ثابت نبود. همان سالها با تشویقهای امان اله پادگورنی، نخستین گروه وزنهبردار، شامل محمد هفت صندوقی، عبداله نادری، امیرحسین آریاپور، غلامرضا نصیری، انوشیروان حیات غیب، فرامرز شیرشکار، محمدرضا طباطبایی و حسین عشقی در این رشته به طور جدی تمرین کردند. جالب آنکه در نخستین مسابقاتی که در ایران برای وزنهبرداری ترتیب یافت، مساله وزن شرکت کنندهها مطرح نبود و هر وزنهبرداری که میتوانست وزنه سنگین تری را بلند کند، اول میشد. اما هنگامی که نتایج وزنهبرداری المپیک 1936 برلین به ایران رسید، دریافتند که هر وزنه بردار باید در دسته مخصوص خود به رقابت بپردازد.
در سال 1318 (1939 میلادی) بود که با تلاشهای ابوالفضل صدری، امان اله پادگورنی و عبداله نادری، فدراسیون وزنهبرداری کشورمان در قالب هیات وزنهبرداری تاسیس یافت و سرپرستی آن به امان پادگورنی واگذار شد.
پس از آن در سال 1325 هسته اصلی فدراسیونها که کپی برداری از سیستم ورزش کشورهای توسعه یافته بود، در ایران پیریزی شد و حسین صادق به عنوان اولین رئیس فدراسیون وزنهبرداری کشور منصوب شد. فدراسیون وزنهبرداری ایران نیز در سال 1947 میلادی، یک سال پس از فعالیت رسمی خود در ایران، به عضویت فدراسیون بینالمللی وزنهبرداری درآمد.
یک سال بعد از این اتفاق نخستین مدال تاریخ ورزش ایران در رقابتهای المپیک را جعفر سلماسی در رشته وزنهبرداری به دست آورد. او که در المپیک 1948 لندن در دسته 60 کیلوگرم رقابت میکرد با رکورد مجموع 5/312 کیلوگرم بعد از محمود فیاض از مصر و رودنی ویکس از ترینیدادو توباگو روی سکوی سوم ایستاد و صاحب نشان برنز المپیک شد و برای نخستین بار پرچم ایران را در رقابتهای بین المللی به اهتزاز درآورد.
(برگرفته از کتاب صدسال وزنهبرداری/ نوشته رضا پورعالی)